G. Pétur Matthíasson 01/11/2015

Raunveruleg verðmæti

Stillimynd bbc2Jóladagatal þeirra Gunna og Felix í Sjónvarpinu „Hvar er Völundur?“ fjallaði um hann Völund sem sendi þá félaga í leit að raunverulegum verðmætum. Boðskapurinn auðvitað jólalegur og góður og vel við hæfi á þessum neyslutímum nútímans að íhuga hvað eru raunveruleg verðmæti og hvað ekki.

Íslendingar eiga gnótt af slíkum verðmætum. Þau eru margskonar. Er ekki Gullfoss raunveruleg verðmæti þjóðar? Og aðrir fossar líka? Verðum við ekki einmitt að meta hvort þessi eða hinn fossinn sé verðmætari en að búa til rafmagn fyrir álbræðslur?

Sum raunveruleg verðmæti sem tapast eru afturkræfanleg, en alls ekki öll. Mörg eru einsog Humpty Dumpty og þegar þau hafa einu sinni verið brotin verða þau ekki aftur saman sett. Ásóknin fyrir hrun í sífellt meira og meira af verðmætum sem mölur og ryð fá eytt náði hámarki í gengdarlausri græðgi bankamanna sem sáust alls ekki fyrir í þeim djöflagangi öllum.

Nú þegar dansinn virðist á góðri leið með að byrja aftur er gott að hugsa um raunveruleg verðmæti.

Almannaútvarp, hvar sem er í heiminum, og þau finnast víðast hvar, er eitt þessara raunverulegu verðmæta sem þjóðin á og sem verður ekki endurgerð verði hún einu sinni eyðlögð. Ríkisútvarpið er óafturkræfanlegt verðmæti íslensku þjóðarinnar.

Nú þegar hver atlagan af annarri er gerð að Ríkisútvarpinu, almannaútvarpinu okkar, er mikilvægt að íhuga hvað eru raunveruleg verðmæti.

Íhaldsmenn spyrja, myndum við búa til Ríkisútvarp í dag? Svarið er auðvitað nei, og það er ekki vegna þess að við vildum það ekki, heldur af því að það er ekki hægt.

Ríkisútvarpið er nefnilega raunverulegt verðmæti einsog Gullfoss, það tekur tíma að búa slík verðmæti til og þau verða einungis búin til við sérstakar aðstæður og þær aðstæður er ekki hægt að endurtaka. Gullfoss var lengi í smíðum hjá náttúrunni og ef fossinn og farvegurinn yrði eyðilagður yrði hann ekki búin til aftur. Sama á við um Ríkisútvarpið. Þess vegna skiptir miklu máli að skammsýnir stjórnmálamenn með óljósa hagsmuni fái ekki að vaða uppi með það fjöregg sem Ríkisútvarpið er.

Almannaútvarp varð til á Íslandi 1930 og styrktist með tikomu Sjónvarpsins 1966. Nokkru seinna en hjá öðrum þjóðum en víðast hvar urðu þessar stofnanir þjóðarstofnanir. Líklega af því að það var dýrt að koma þeim á fót og það var óhemju dýrt að dreifa efninu svo allir fengju notið. Þannig að í áratugi var almannaútvarpið einrátt og fékk þannig tækifæri til að vaxa og dafna óháð duttlungum markaðarins sem allt vill steypa í sitt mót og sem vill steypa allt í sama mótið.

Þannig varð til Útvarp og Sjónvarp út um allan heim sem ekki á sinn líka, hvort sem það er RÚV, eða BBC, eða DR eða SVT eða CBC eða eða RTE eða ORF hvað þau nú heita öll þessir margir tugir almannaútvarpa sem Nota Bene öll eru enn við lýði.

Þetta verður ekki gert aftur. Sá heimur sem almannaútvarpið er sprottið upp úr er ekki til og kemur ekki aftur. Við eigum hinsvegar almannaútvarpið áfram og því er nauðsynlegt að hlúa að því og tryggja að þessi verðmæti tapist ekki. Það er skylda okkar kynslóðar. Það er eitt af okkar hlutverkum, eitt af okkar mikilvægu hlutverkum.

Flokkun : Pistlar
0,844