Úlfar Þormóðsson 14/08/2014

Okrarar

Ég kann það ekki frekar en annan kveðskap, en einu sinni var sungið einhvern veginn svona… vexti og vaxtavexti og vexti líka af þeim. Þannig er þetta ennþá. Við borgum vexti og vaxtavexti og vexti líka af þeim.

Ef fé er lagt inn á reikning sem ber heitið „verðtryggður húsnæðissparnaður“ í Íslandsbanka eru greiddir 2.05% ársvextir. Ef tekið er verðtryggt lán þarf að greiða bankanum 6,95% vexti. Þetta eru upplýsingar af vef Glitnis/Íslandsbanka og úr söluyfirliti á húseign með verðtryggðu láni frá Glitni. Mismunur á inn- og útlánum er samkvæmt þessu 4,90 eða 239% ef reiknað er eftir gamalli aðferð sem ef til vill er farið að falla á. Það kemur ekki fram á vefnum hvort bankinn borgar vexti ofan á þær verðbætur sem á innlánið koma. Hitt er alkunna að bankinn, sem fær verðbæturnar af útláninu til sín, leggur vexti ofan á þær þar til þær eru að fullu greiddar. Útlánsvextir eru því í raun hærri en upp er gefið á vefnum.

Hér er flunkunýtt dæmi úr viðskiptalífinu:

Í lok september árið 2007 tók maður nokkur 7.500.000 króna verðtryggt húsnæðislán í Glitni. Nú er skuldin hýst í Íslandsbanka og stendur í 8.627.350 kr. Samið var um mánaðarlegar afborganir og nema þær nú 79.320 krónum. Hafi lánið verið til 20 ára og lántaki byrjað að borgað af því í janúar 2008, hefur hann þegar greitt 7.456.080 krónur sé miðað við að hann hafi alltaf greitt sömu upphæð mánaðarlega. Eftir er að greiða 173 afborganir. Ef engin breyting verður á fjármálamarkaðinum mun skuldarinn borga 13.722.360 krónur fyrir 8,6 miljón eftirstöðvar. Lánið ber nú 6,95% vexti. Verðtryggingarvísitala þess er 273,1. Þegar lánið verður uppgreitt hefur maðurinn borgað 21.178.440. krónur, eða 13.678.440 krónur umfram upphaflega lánið.

Þetta dæmi segir ekkert um gildi verðtryggingarinnar. Oftast er það svo að verðgildi fasteigna fylgir verðtryggingunni; rúmlega það á höfuðborgarsvæðinu, tæplega í dreifðari byggðum. Hins vegar leiðir dæmið í ljós að vaxtamunur inn- og útlána er of mikill, og allt of mikill þegar haft er í huga að bankinn fær líka vexti af verðbótum sem ekki er víst að sé löglegt. Inn í kostnaðartölu lántakandans hefur ekki verið reiknað að bankinn krefur hann um 2% lántökugjald.

Niðurstaða þessara skrifa er að hér gilda okurvextir. Sé ríkisstjórnin ekki fylgjandi okurlánastarfsemi verður hún að setja lög um hámarks vaxtamun á inn- og útlánum. Ef innlánsvextir eru 2% eða 5% ættu útlánsvextir ekki að vera hærri en 3,9% í fyrra tilvikinu en 6,9% í því síðara. Sama ætti að sjálfsögðu líka að gilda fyrir „smálána“bankana. Allt umfram umfram þetta er ósiðlegt. Auk þess ætti að fella niður heimild til banka að innheimta lántökugjald.

Úlfar Þormóðsson
Latest posts by Úlfar Þormóðsson (see all)
Flokkun : Pistlar
0,851