Karl Th. Birgisson 20/05/2014

Kvótaflokkarnir hlusta

Myndbandið frá Djúpavogi er átakanlegur vitnisburður um óréttlætið sem hefur fylgt kvótakerfinu nánast frá upphafi. Lífsafkoma fólks er í höndum einstaklinga sem geta svipt það grundvelli tilverunnar á einni nóttu.Djúpivogur

Þetta vald hafa einstaklingar í höndum sér af því að þeir „eiga“ kvótann og geta flutt hann hvert á land sem er fyrirvaralaust. Þeir geta stundað fjárhættuspil, braskað með verðbréf, fjárfest í óskyldum rekstri og tapað hundruðum milljóna.

Þeim er auðvitað frjálst að fara þannig með eigin peninga, en kvótahafarnir eru með þessu ekki aðeins að hætta sínu eigin fé. Þeir eru að leggja undir framtíð barnanna í grunnskólanum, verðmæti eigna bæjarbúa, framtíðarplön fjölskyldna, jafnvel mannslíf.

Til þess hafa þeir engan rétt. En þeir geta það og gera það samt.

Þetta er gömul saga og ný, eins og lýst er í myndbandinu. Breiðdalsvík, Stöðvarfjörður og með sínum hætti Reyðarfjörður sættu þessum örlögum, þegar siglt var burt með kvótann og eftir varð bergmálið af mannlífinu. Og skyldu Vestfirðingar kannast við lýsinguna?

Viðbrögð Djúpavogsbúa eru aðdáunarverð, myndbandið kveikir tilfinningastatusa á facebook í 2-3 daga, en hvað svo?

Ekki er endilega við útgerðina að sakast heldur kerfið sem stjórnmálamenn bjuggu til, segja sumir forsvarsmanna bæjarfélagsins. Það er nokkur einföldun.

Yfir þessu kerfi hafa tveir stjórnmálaflokkar öðrum fremur vakað áratugum saman og varið það af hörku. Það er ekki tilviljun að útgerðarmenn beina peningum sínum í prófkjörs- og kosningasjóði hjá þessum flokkum, en öðrum ekki. Þeir vita að það er fjárfesting sem skilar sér margfalt til baka. Einn þingmaður Framsóknarflokksins viðurkennir meira að segja að vera á þingi fyrir útgerðina en ekki kjósendur sína.

Kvótaflokkarnir munu aldrei breyta neinu í andstöðu við LÍÚ. Þeir lækka frekar veiðigjöldin og hækka sjúklingaskatta.

„Fyrirtækin fara á hausinn og fólkið missir vinnuna,“ er eilíft viðkvæðið frá LÍÚ. Þetta sögðu þeir þegar hinn gallaði byggðakvóti var tekinn upp, þegar strandveiðarnar voru leyfðar og þegar skötuselurinn var tekinn úr kvóta (þetta síðasta taldi formaður Sjálfstæðisflokksins eitt stærsta vandamál samfélagsins í viðtali snemma árs 2010).

Og kvótaflokkarnir hlusta. Þess vegna breytist ekkert og fólkið heldur áfram að missa vinnu sína og heilu samfélögin tilvistargrundvöllinn.

Allar lagfæringar á kvótakerfinu hafa verið smámunir í hinu stóra samhengi. Vinstri stjórnin reyndi að breyta meiru, reyndi að finna jafnvægi á milli hagkvæmni og byggðasjónarmiða, en klúðraði því eftirminnilega.

Svo kann að fara, að ríkisstjórnin bjóði nú upp á „sértækar aðgerðir“ til að aðstoða Djúpavog, Húsavík og Þingeyri og hreyki sér jafnvel af því. Það kann að virka sem plástur til skamms tíma, en breytir engu þegar fram líður.

Því kvótaflokkarnir hlusta. Ekki á fólkið sem á líf sitt undir ákvörðunum þeirra, heldur á fyrirtækin sem fjármagna þá.

Það er hin nöturlega, dapurlega staðreynd.

0,846