Ritstjóri Herðubreiðar 24/01/2019

Um fjöllin og dalina

24 ára Vopnfirðingur, Bjartur Aðalbjörnsson, flutti jómfrúrræðu sína á alþingi í gær.

Hún var svohljóðandi:

„Virðulegi forseti.

Stefna Samfylkingarinnar er skýr um jöfn tækifæri allra.

Samneysla að fyrirmynd jafnaðarmanna þar sem gæðunum er dreift þannig að öllum sé tryggt lífsviðurværi er leiðin.

En angar frjálshyggjunnar hafa á undanförnum áratugum grafið undan þessari samneyslu. Samfélagið hefur í auknum mæli verið sniðið að þeim sem meira eiga. Vasar þeirra ríku dýpka og þeir sem ekki vita aura sinna tal koma auðnum fyrir í buxnavösum afskekktra eyríkja, til þess eins að komast hjá sinni ábyrgð í samneyslunni.

Samkvæmt nýrri skýrslu Oxfam eiga 26 ríkustu einstaklingar heims jafn mikinn auð og fátækari helmingur heimsbyggðarinnar. Til að koma í veg fyrir frekari misskiptingu auðs hér á landi þarf að breyta skattkerfinu og byggja það upp öllum til hagsældar.

Árið 2016 runnu 60 milljarðar fjármagnstekna til 330 einstaklinga. Sá tekjuhæsti í þessum hópi þénaði 3 milljarða í fjármagnstekjum. Það tæki lágtekjumann mörghundruð ár að vinna sér inn þessa upphæð. Stefna stjórnvalda á ekki að greiða leið þeirra ríku til að verða ríkari á kostnað þeirra fátæku. Háar tekjur á að skattleggja á réttlátan hátt.

Fjalldalaregla John Rawls rammar þetta ágætlega inn. Þorsteinn Gylfason orðaði hana svona, með leyfi forseta:

„Fjöll mega ekki vera hærri né tignari en þarf til þess að dalirnir séu sem blómlegastir og byggilegastir.“

Virðulegi forseti. Í nýrri skýrslu Oxfam segir að ríkasta fólkið í heiminum og fyrirtæki þess séu beinlínis undirskattlögð; það á við á Íslandi. Hér er fjármagnstekjuskattur lægstur á Norðurlöndunum, aðeins 22% – miklu lægri en tekjuskattur einstaklinga. Bæði Oxfam og OECD tala fyrir hærri fjármagnstekjuskatti til að jafna samfélagið. Og einnig eignaskatti, svipuðum auðlegðarskattinum, sem skilaði þegar mest lét 10 milljörðum í ríkissjóð. Tækifæri til skattlagningar á þá sem mest eiga eru allt í kringum okkur. 

Við jafnaðarmenn lítum á skattkerfið sem tekjujöfnunarkerfi þar sem þeir greiða mest sem eiga mest. Skref til vinstri er rétta skrefið – skref í átt að félagshyggju.“

0,463