G. Pétur Matthíasson 09/12/2016

Niðurskurðarfjárlög — reikningurinn sendur framtíðinni

Fjárlögin 2017

Mynd fengin af vef fjármálaráðuneytisins

Það er fordæmalaus staða á Alþingi þessa dagana, enginn ríkisstjórnarmeirihluti og fráfarandi fjármálaráðherra leggur fram fjárlagafrumvarp með því sem hann kallar afgang upp á 28,5 milljarða króna. En er málið svo einfalt?

Þetta fjárlagafrumvarp angar af gömlum og úreltum hugsanahætti. Píratinn Smári McCarthy spurði í jómfrúarræðu sinni hvort að við vildum byggja samfélag fyrir fjármuni eða samfélag fyrir fólk? Það var skynsamlega spurt og svarið liggur í augum uppi og er augljóst. Auðvitað vilja allir samfélag fyrir fólk en ekki fjármagn, líka Bjarni Ben, en samt leggur hann fram frumvarp fyrir fjármagn og ekki fólk. Nema eina fólkið sem enn nýtur alls nú þegar fær enn meira, auðmenn, kvótagreifar og slíkir eru tryggir með skattalækkanir og tryggir með að ekki er ætlast til þess að þeir leggi meira til samfélagsins. Við hin borgum meira, hærri álögur allskyns en mest borga þeir sem minnst hafa, þeir sem þurfa á barnabótum og vaxtabótum, það eru þeir sem borga hluta af þessu sem fráfarandi fjármálaráherra kallar afgang. Ekki þeir sem mest eiga.

Þetta frumvarp er niðurskurðarfrumvarp. Það er ekki verið að leggja í innviðina, það er ekki verið að byggja upp til framtíðar. Kvótagreifar fá enn milljarða á milljarða ofan fyrir einkaréttinn á auðlindinni og til að ná afgangi er framkvæmdum, viðhaldi, uppbyggingu innviða ferðaþjónustunnar sleppt. Þetta er frumvarp frjálshyggjunnar og það er merkilegt að hlusta enn á þann sama söng, en nú er komið að því að frjálshyggjan fari að syngja sitt síðasta, menn eru farnir að átta sig á skelfilegum afleiðingum þeirra stefnu, stefnu ójafnaðar og frekju hinna ríku, stefnu sem gereyðir millistéttinni, stefnu sem hatast við ríkið, við samfélagið því ríkið er ekki annað en samfélag okkar sem hér búum. Meira að segja Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn er farinnn að sjá þetta.

En aftur að fjárlagafrumvarpinu. Þegar viðhaldi, t.d. á vegakerfinu er ekki sinnt þá kemur sá reikningur í hausinn á okkur á næsta kjörtímabili eða hjá næstu kynslóð. Þetta er frjálshyggju hugsunin um að skattar séu vondir. Fyrsta hugsun að lækka skatta, ríkið er vont, draga saman þar. En hvað gerist ef vegum er ekki viðhaldið, ef ekki er byggt upp til að mæta þörfum atvinnulífsins, þörfum ferðaþjónustunnar? Jú reikningur kemur seinna og hættan er að hann komi margfaldur, ef við missum t.d. vegakerfið niður þá kostar margfalt að byggja upp aftur í stað þess að sinna eðlilegu viðhaldi. Sama á við í ferðaþjónustunni, ef innviðir eru ekki til staðar enda ferðamennirnir á því að fara annað. Þess vegna er boðaður afgangur ekki afgangur á fjárlögum heldur reikningur á framtíðina. Það dugir ekki kvótagreifunum og auðmönnunum að við borgum í dag, þeir vilja líka að við borgum á morgun og hinn og hinn. Fráfarandi fjármálaráðherra sér um það verk.

Að ekki sé nú talað um heilbrigðiskerfið, hinn endalausi niðurskurður þar leiðir bara til lengri biðlista, verri þjónustu og lakari lífsgæða. Fólk sem bíður eftir hnéaðgerð og getur ekki unnið byggir ekki upp þjóðfélagið á meðan, fyrir nú utan hvað það rýrir lífsgæði viðkomandi. Snýst ekki samfélag okkar manna um að búa svo um hnúta að sem flestir hafi það sem best sem lengst og oftast? Á endanum leiðir sá niðurskurður til þess einfaldlega að við deyjum fyrr en ella.

Menntakerfið er enn mikilvægari innviður, ef við forsmáum menntakerfið þá erum við að afsala okkur framtíðartekjum þjóðfélagsins, þá erum við ákveða að í framtíðinni ætlum við að dragast aftur úr, og lifa við verri kjör en nágrannar okkar.

En hvað með það, frjálshyggjan, niðurskurðarstefna (austerity) dugar þeim vel sem eiga kvóta, sem eiga milljarða eignir, sem eiga milljónir og milljarða í skattaskjólum.

Við hin eigum þá bara að gera einsog forstöðumenn ríkisstofnana sem ekki geta sinnt lagaskyldu sinni vegna niðurskurðar að gjöra svo vel að þegja.

Sjáiði ekki veisluna?

Ég sé hana, en hún er bara fyrir suma, er ekki kominn tími til að byggja upp Ísland fyrir okkur öll? Það þarf nefnilega heldur ekki að þýða að það sé verra að taka meintan afgang núna í frumvarpinu og nýta hann til uppbyggingar, okkur öllum til heilla. Það er heldur engin goðgá að kvótagreifar leggi meira til samfélagsins sem gefur þeim réttinn til að nýta auðlindina, engin goðgá að hækka skattana á þá allra ríkustu til að ungt fólk geti frekar komið sér þaki yfir höfuðið eða til að sá með bilaða hnéð þurfi ekki að bíða í heilt ár til að komast aftur út í lífið. Bjóðum fleirum í veisluna, það er nefnilega nóg til þessa stundina og ríður á að þeim gæðum sé ekki bara jafnar skipt heldur líka að við nýtum lagið til að tryggja okkur betri framtíð.

Flokkun : Pistlar
0,528